Πέμπτη, 6 Μαρτίου 2014

Ξαναγράφουν τον κώδικα της ζωής - Πώς οι επιστήμονες θα αλλάζουν το DNA των ανθρώπων

Τέλη δεκαετίας του ΄80 και επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Οσάκα της Ιαπωνίας, ενώ μελετούν το γονίδιο ενός κοινού βακτηρίου, παρατηρούν κάποιες ασυνήθιστες επαναλήψεις αλληλουχιών DNA.

Παρότι τότε οι επιστήμονες δεν κατάφεραν να εξηγήσουν τον ρόλο ύπαρξης αυτών των αλληλουχιών, εδώ και επτά χρόνια κάτι τέτοιο όχι μόνο αποκαλύφθηκε, αλλά πυροδότησε και ένα επιστημονικό παραλήρημα.

Οι αλληλουχίες αυτές, οι οποίες αποδείχθηκε ότι αποτελούν μέρος ενός εξελιγμένου ανοσοποιητικού συστήματος που χρησιμοποιείται από τα βακτήρια για να πολεμήσουν τους ιούς, παρέχουν παράλληλα στους επιστήμονες μια πρωτοφανή δυνατότητα να
ξαναγράψουν τον κώδικα της ζωής. Μόλις πριν από ένα χρόνο οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι τα βακτήρια μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να επιτελέσουν συγκεκριμένες αλλαγές στο DNA φυτών, ζώων, αλλά και ανθρώπων.

Ήδη το μοριακό σύστημα, γνωστό ως Crispr, έχει κάνει την παραγωγή γενετικώς τροποποιημένων πειραματόζωων μια πολύ πιο εύκολη διαδικασία. Τα πρώτα πειραματικά αποτελέσματα από το ολλανδικό Ινστιτούτο Χούμπρεχτ δείχνουν ότι το σύστημα αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αποκατάσταση μιας μετάλλαξης που προκαλεί την ασθένεια της κυστικής ίνωσης.

Παρότι το Crispr συνοδεύεται από μεγάλες δόσεις ενθουσιασμού, την ίδια στιγμή εγείρει και σημαντικούς προβληματισμούς, τόσο ασφάλειας όσο και ηθικής.

Επίσης, οι τεχνικές τροποποίησης γονιδίων σε θηλαστικά και στα έμβρυά τους δεν είναι απίθανο να χρησιμοποιηθούν και σε ανθρώπινα έμβρυα, εγείροντας την ανησυχία της δημιουργίας μωρών κατά παραγγελία.

Οι αλληλουχίες DNA
Όπως επιβεβαιώθηκε το 2007, οι ασυνήθιστες αυτές επαναλήψεις αλληλουχιών DNA αποτελούν μέρος του προσαρμοστικού ανοσοποιητικού συστήματος και έχουν αναλάβει τον σημαντικό ρόλο να θυμούνται τους παθογόνους εισβολείς που έχουν προσβάλει στο παρελθόν τον οργανισμό.

Η λειτουργία του στο γονιδίωμα των βακτηρίων είναι η εξής: Οι επαναλαμβανόμενες αλληλουχίες DNA διαχωρίζονται μεταξύ τους από άλλες αλληλουχίες. Αυτοί οι «διαχωριστές» είναι κομμάτια DNA ιών που είχαν επιτεθεί στο παρελθόν, είτε στο βακτήριο είτε στους προγόνους του. 

Είναι σαν γενετικές φωτογραφίες σήμανσης, που λένε στο βακτήριο ποιους «κακοποιούς» να προσέχει. Παρ' όλα αυτά, το πραγματικό παραλήρημα στην επιστημονική κοινότητα ξεκίνησε το 2012, όταν μια ομάδα με επικεφαλής τον Εμανουέλ Σαρπεντίερ από το πανεπιστήμιο Ούμεα της Σουηδίας και την Τζένιφερ Ντούντνα από το πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ, έκαναν επίδειξη ενός τρόπου χρήσης του συστήματος Crispr για να τεμαχίσουν οποιαδήποτε αλληλουχία DNA θέλουν.

Το κύτταρο, ενώ κάνει προσπάθειες να επανορθώσει τη ζημιά, συνήθως δεν τα καταφέρνει πλήρως, με αποτέλεσμα να αχρηστεύεται ή να εξολοθρεύεται ένα γονίδιο. Για να μεταλλάξουν το γονίδιο, οι επιστήμονες εισάγουν συνήθως ένα «μπάλωμα» DNA, παρόμοιο με αυτό που υπήρχε στο σημείο όπου κόπηκε η αλληλουχία, το οποίο όμως περιλαμβάνει την επιθυμητή αλλαγή.

Γενετικές αλλαγές
Θα μπορούσε πάντως κάτι τέτοιο να ισχύει εκτός από τα βακτήρια και σε άλλους οργανισμούς; «Το γνώριζα ότι ήταν όπως ο πυροβολισμός έναρξης ενός αγώνα δρόμου», λέει η Ντούντνα.

«To τοπίο αλλάζει ολοσχερώς», υποστηρίζει η Ντούντνα, «σήμερα οι ερευνητές μπορούν να δημιουργήσουν στο εργαστήριό τους γενετικώς τροποποιημένα ποντίκια», ενώ οι επιστήμονες το θεωρούν πολύ πιθανό σε μερικά χρόνια το Crispr να δοκιμαστεί και σε ανθρώπους.

apocalypsejohn

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου